Kopia kopii, czyli warszawski Colleoni
Na dziedzińcu Pałacu Czapskich przy Krakowskim Przedmieściu, tuż przy Akademii Sztuk Pięknych, stoi konny pomnik włoskiego kondotiera Bartolomea Colleoniego. To jeden z niewielu renesansowych pomników w Warszawie – i jedyny, który jest… kopią kopii.
Oryginał powstał pod koniec XV wieku w Wenecji. Wykonał go Andrea del Verrocchio, a po jego śmierci odlew dokończył Alessandro Leopardi. Od 1496 roku stoi przy kościele św. Jana i Pawła i do dziś uznawany jest za jedno z najwybitniejszych dzieł rzeźby renesansowej.
Na początku XX wieku niemiecka firma z Geislingen wykonała wierną, galwanoplastyczną kopię tego pomnika. Trafiła ona do Muzeum Miejskiego w Szczecinie i od 1913 roku była jedną z jego największych atrakcji.
Po II wojnie światowej Szczecin „podarował” Warszawie swoją kolekcję antyków i rzeźb (w zamian dostał polskie malarstwo). W 1948 roku Colleoni pojechał do stolicy, a w 1950 roku stanął na dziedzińcu Pałacu Czapskich. Przez ponad pół wieku studenci ASP uczyli się na nim rysunku i rzeźby.
Kiedy na początku XXI wieku Szczecin upomniał się o swój pomnik, Warszawa zgodziła się go oddać… pod warunkiem, że dostanie nową kopię. W 2002 roku szczecińska rzeźba wróciła nad Odrę, a w jej miejsce ustawiono brązowy odlew – właśnie tę „kopię kopii”, którą możemy oglądać do dziś.
Tak więc warszawski Colleoni to już trzecia wersja słynnego kondotiera: oryginał stoi w Wenecji, pierwsza kopia w Szczecinie, a druga – przy Pałacu Czapskich.
Po kolei: Warszawa, Szczecin, Wenecja…
A Copy of a Copy: Warsaw’s Colleoni
In the courtyard of the Czapski Palace on Krakowskie Przedmieście, right next to the Academy of Fine Arts, stands an equestrian statue of the Italian condottiere Bartolomeo Colleoni. It is one of the few Renaissance monuments in Warsaw — and the only one that is a copy of a copy.
The original was created in the late 15th century in Venice by Andrea del Verrocchio. After his death the casting was finished by Alessandro Leopardi. Since 1496 it has stood by the church of Santi Giovanni e Paolo and is still regarded as one of the masterpieces of Renaissance sculpture.
At the beginning of the 20th century a German foundry in Geislingen produced an exact electrotyped copy of the statue. It was acquired by the Municipal Museum in Szczecin and from 1913 became one of its prize exhibits.
After the Second World War Szczecin “donated” its collection of antiquities and sculptures to Warsaw (receiving Polish paintings in exchange). In 1948 the Colleoni statue was shipped to the capital and in 1950 it was placed in the courtyard of the Czapski Palace. For more than half a century art students used it as a model for drawing and sculpture classes.
When, at the start of the 21st century, Szczecin asked for its statue back, Warsaw agreed — on condition that a new copy be made. In 2002 the Szczecin cast returned to the Oder, and in its place a bronze replica was erected: the “copy of a copy” that stands there today.
In following order: Warsaw, Szczecin, Venice